Yiyorum Büyüyorum Kitap Sayfası

Yumurta

Yumurta sevmeyen çocuk var mıdır?  
Özel TOBB ETÜ Hastanesi beslenme uzmanlarından Sayın  Çiğdem Bölük yumurta ile ilgili sorularımızı yanıtladı. Kendisine teşekkür ediyoruz.

-Yumurtanın çocuk beslenmesindeki yeri nedir?
Gelişim için gerekli protein, vitamin, mineral ve yağa sahip olan yumurta, çocuk beslenmesinde önemli bir yere sahiptir. Bu nedenle bebeklere dahi 8. aydan itibaren verilmeye başlanır.

A vitamini ve bazı B vitaminleri bakımından zengin bir yiyecek olan yumurtada demir, fosfor, magnezyum, kükürt ve sodyum gibi mineraller bulunur. Yumurtanın sarısı, akına oranla daha fazla yağ, protein ve demir içerir.

Bu nedenle beslenme problemi olanlara, kansızlık sorunu yaşayanlara yumurta sarısı yemeleri önerilmelidir. Yumurta ne kadar taze olursa, o kadar da besleyici olur. Düşük sıcaklıkta bekletilen yumurtalarda A, uzun süre bekletilen yumurtalarda ise B12 vitamininde bir azalma görülür. Bu nedenle özellikle çocuklara yedirilecek yumurtanın günlük olmasında fayda vardır.


-Çocuklar için nasıl yumurta pişirmeyi tercih etmeliyiz?

Katı pişmiş bir yumurta çoçuk beslenmesinde çok daha sağlıklıdır. Az pişmiş yumurtalarda veya çiğ yumurta katılarak hazırlanan yiyeceklerde hastalık yapıcı mikroorganizmalar bulunabilir. Çocuklara yedirilecek yumurtanın 5 dakika kadar kaynatılması ve katı kıvamda olaması sağlanmalıdır.

-Bir çocuk günde (en fazla) kaç yumurta yiyebilir?

Katı pişmiş bir yumurta sarısı çocuk kahvaltıya alıştıktan sonra (8.ayda) 1 çay kaşığı olarak beslenme programına eklenir, yavaş yavaş miktarı arttırılır. Bir haftanın sonunda bebek tam bir yumurta sarısını yiyebilir. Alerjisi olmayan çocuklara yumurtanın beyazı da verilir. Özellikle yumurtanın bebeklerdeki beyin gelişiminde önemi düşünülürse 3 yaşına kadar hergün 1 yumurta mutlaka yedirilmelidir.

-Kahverengi kabuklu yumurtanın daha besleyici olduğuna dair bir inanç var. Doğru mu?
Kahverengi ve beyaz kabuklu yumurtanın besin içeriklerinde bir farklılık yoktur. Yumurtanın kubuğunda ne kadar çok pütür ve kahverengi leke varsa o yumurtanın demir içeriğinin daha düşük olduğunu gösterir.

-Yumurtanın saklama koşulları nasıl olmalıdır? Satın alındıktan ne kadar sonra tüketilmelidir?
Yumurta, daima kendi özgün karton ambalajı olan viyoller içinde yıkanmadan buzdolabında saklanmalıdır. Yumurtanın oda sıcaklığında geçireceği her günkü değişim, buzdolabındaki bir haftalık süredeki bayatlamaya eşdeğerdir. Mesela iki gün mutfakta açıkta kalmış yumurta ile buzdolabındaki on beş günlük yumurtanın tazeliği -veya bu durumda bayatlığı- aynıdır.

Bir yumurtanın tazeliğini koruduğu süre bir haftadır. Günlük yumurta elbette iyidir, ama bu süre tazelik için zorunlu sayılmaz. Ancak bu arada, söz konusu bir hafta içinde yumurtanın buzdolabında, hatta tercihen sivri tarafı aşağı bakar bir biçimde saklanmış olması çok daha uygundur.

Yumurtalar buzdolabına kaldırılmadan önce kabuklarının üzerinde veya ambalajlarının üzerinde tarih bulunup bulunmadığı kontrol edilmelidir, yapılması zorunlu bir ikinci kontrol de, kabuklarının sağlam olup olmadığına bakılmasıdır. Kırık veya çatlamış yumurtalar varsa kullanılmadan imha edilmelidir.

-Satın aldığımız tüm yumurtalar pastorizasyon isleminden geçer mi?
Açıkta satılan yumurtalarda pastorizasyon işlemi uygulanmamaktadır. Marketlerden alınan yumurtaların ambalaj bilgilerine dikkat edilmelidir. Her yumurta pastorizasyon işleminden geçmez.

-Taze ve bayat yumurtayı nasıl ayırt ederiz?
Yumurta uzun süre bekletilirse su ve karbordioksit kaybı nedeniyle ağırlığı azalır. Taze ve bayat yumurtaları ağırlığından da test edelebilir. Yumurta %10 tuzlu suya (yarım litre suya 60 gr tuz) atılacak olursa taze yumurta dibe çökerken, bayat yumurta yüzeyde kalır. Taze yumurta kırıldığında yumurta akı ve sarısı tamamıyla yayılmaz ve birbirine karışmaz. Ayrıca yumurta sarısı yüksek görünümdedir.


-Az pişirilen yumurta zararlı deniyor, çok pişirilen de ise besin değeri azalmaları söz konusu. İdeal pişirme süresi ne olmalıdır?
Az pişirilen veya çiğ yumurta ile hazırlanan yiyeceklerde mikroorganizmaların oluşmasına meydan verilebilir. Çok uzun süre pişirildiğinde ise yumurtanın sarının etrafında oluşan demir-sülfür halkası yumurtanın besin içeriğinin azalmasına neden olur. Bu nedenle yumurta kararında pişirilmelidir. Ne sıvı kıvamda olmalıdır, nede çok uzun süre kaynatılmalıdır. Orta şiddetteki bir ateşte 5 dakika kaynatmak yeterlidir.

-Sağlık için hergün bir yumurta mı, kolestrole dikkat sınırlı tüketim mi?
Bir adet yumurtanın beyazında, kolesterol ve yağ yoktur ancak sarısında 213 mg kolesterol bulunur. Besinlerdeki yüksek kolesterolün, kan kolesterolünde direkt artışa neden olduğu düşünülmüş ve bu nedenle yumurta tüm diyetlerden uzak tutulmuş ve az tüketilmiştir.

Gerçekte kan kolesterolünün büyük bir kısmı vücut tarafından yapılır. Kolesterol; insanlar ve tüm hayvanlarda vücutta sentezlenen yağ benzeri bir maddedir. Sinir liflerinin yalıtımı, hücre duvarının bütünlüğünün sağlanması, D vitamini sentezi, çeşitli hormonların ve sindirim salgılarının oluşumu için gereklidir. Eğer kolesterol metabolizmasında bir bozukluk yoksa yumurta tüketiminden korkulmamalıdır.

ÖZEL TOBB ETÜ HASTANESİ

2006-10-14
Bu yazı 10971 kere okunmuştur.
Adınız :
Yorumunuz :
 * 
@ZumrutOzkan twitter da takip edin