Yiyorum Büyüyorum Kitap Sayfası

Yaz Aylarında Beslenme

Yaz aylarında artan sıcaklıklarla birlikte bebek, çocuk, yaşlı ve hamilelerle, tansiyon, kalp, şeker gibi kronik hastalıkları bulunan kişiler başta olmak üzere, herkes için bir takım sağlık sorunlarının ortaya çıktığı bilinmektedir.

Bu sorunların başında, güneş çarpmaları, gıda zehirlenmeleri ve sıvı kaybının neden olduğu rahatsızlıklar gelmektedir. Sıcak yaz aylarında besinler seçilirken hafif ve sulu gıdalar tercih edilmelidir. Kızartma ve aşırı yağlı besinler yerine taze sebze ve meyvelere ağırlık verilmelidir. Yaz aylarında vücut direncini artırmak ve vücudun yeterli miktarda vitamin ve mineral alımını sağlamak için, her gün birkaç porsiyon meyve ve sebze tüketilmeli, mercimek, nohut gibi besinlere sofrada yer verilmelidir. Fırında pişirme,ızgara ve haşlama yöntemleriyle hazırlanan besinler tercih edilmelidir.

Sıcaklarda aşırı terleme sonucu vücuttan suyla beraber, sodyum, potasyum gibi mineraller de atıldığı için, bu durum halsizlik, nabız zayıflık, yorgunluk ve dolaşım bozukluklarına yol açabilmektedir. Sıvı kaybını önlemek için günde aldığımız kalori toplamına dikkat edilerek en uygun olacak şekilde 2,5-3,5 litre arasında sıvı alınmalıdır.

Asitli ve gazlı içecekler yerine süt, ayran, taze sıkılmış meyve suları, bitki ve meyve çayları tercih edilmelidir. Bebek ve çocuklar sıvı kayıplarını ifade edemeyebilecekleri için ebeveynleri dikkatli olmalıdır. İshal, bebek ve çocuklarda özellikle yaz aylarında vücuttan önemli ölçüde su, tuz ve mineral kaybına yol açar.

Yeni doğan ve süt çocuklarında ishal daha kolay oluşur ve daha ağır bir seyir izler. Bu durumda hemen doktorunuza ve diyetisyeninize danışınız. Ayrıca, kahvaltı özellikle yaz aylarında günün en önemli öğünü olması sebebi ile, kahvaltıda şekerli ürünler yerine şekersiz marmelatlarla, az yağlı peynirlerin, kafein içeren içecekler yerine süt, meyve suyu, ıhlamur ve kuşburnu gibi bitki çaylar tercih edilmelidir.

Balık, et, yumurta, fındık, fıstık ve ceviz tüketiminin, sıcaklarda bunalan vücudun direnç düzeyini yükselteceği gibi, şeker, şekerleme gibi basit şekerlerin yerine, kuru üzüm, erik yada A ve C vitaminlerinin zengin olduğu taze meyve ve sebze gibi besinler tercih edilmelidir.

Özellikle yaz aylarında sindirim rahatsızlıkları ve zehirlenmelere yol açabileceği için dışarıda
ve açıkta satılan yiyeceklerin tüketilmemesine özen gösterilmeli, sıcaklarla birlikte besinlerin bozulma risklerinin arttığı, et, süt ve sütlü ürünler gibi potansiyel riskli besinler için güvenilir mekanların seçilmesine de dikkat edilmelidir.

Yaz aylarında dengeli ve yeterli beslenmeya dikkat ediyormuyuz?
Bu dönemde güneş çarpmaları ,gıda zehirlenmeleri ve sıvı kaybının neden olduğu rahatsızlıkların ortaya çıkabileceği daima göz önünde bulundurmalıyız.

Sıcaklarda aşırı terleme sonucu vücutta ne gibi kayıplar görülür
Sodyum,potasyum gibi mineraller atıldığı için, bu durum halsizlik, nabız zayıflığı, yorgunluk ve dolaşım bozukluklarına yol açabilmaktedir. Sıvı kaybını önlemek için günde en az 2-2.5 litre su içmeye özen göstermeliyiz.

Asitli ve gazlı içecek tüketimi nasıl olmalı?
Asitli ve gazlı içecekler yerine süt, ayran, taze sıkılmış meyve suları, bitki ve meyve çayları tercih edilmelidir.

Bebek ve çocuklarda sıvı kayıplarının önemi nedir?
Bebek ve çocuklarda sıvı kayıplarını ifade edemeyeceğinden ebeveylerinin çok dikkatli olmaları gerekmektedir.İshal bebek ve çocuklarda özellikle yaz aylarında vücutta önemli ölçüde su, tuz ve mineral kaybına yol açacağından önemli ölçüde sağlık sorunu doğurur.

Yazın seçeceğimiz besin grupları neler olmalı?
Balık, et, yumurta, fındık, fıstık ve ceviz tüketiminin sıcaklarda bunalan vücudun direnç düzeyini yükselteceği gibi şeker, şekerleme gibi basit şekerlerin yerine, kuru üzüm, erik yada A ve C vitaminlerinin zengin olduğu taze ve meyve ve sebze gibi besinlerin tercih edilmelidir .

Bu besinleri biraz daha açabilirmiyiz?
Süt grubunda yer alan süt ve yoğurt, et grubunda yer alan et, tavuk yumurta, peynir ve kuru baklagiller, sebze ve meyve grubu ile tahıl grubuna giren ekmek, bulgur, makarna, pirinç, mısır ve tarhanadır.

Yaz sebze ve meyvelerinin vücuda yararları nelerdir
*Üzüm: Vücudu zararlı madde etkilerine karşı koruyan, fitokimyasallardan flavonoidler içerir. Kalp hastalıkları ve kansere karşı koruyan üzüm bol miktarda tüketmeliyiz.
*Karpuz: karpuzun içerdiği laykopen maddesinin ,kansera karşı koruyucu özelliği olduğu bilinen A ve E vitaminlerden daha etkili olduğu saptanmıştır.
*Kayısı : İçerdiği beta karoten adlı madde ,hücrelere saldıran molekülleri kontrol altına alarak, kanseri önler. Bağırsakların çalışmasına yardımcı olur. Bir kayısı ne kadar parlaksa,içindeki beta karoten oranıda o kadar yüksektir.
*Domates:Domates özellikle laykopen yönünden zengindir. Laykopenin antioksidan etkisi nedeniyle göğüs, sindirim sistemi, mesane ve deri kanseri riskini azaltığı bilinmektedir .
*Biber:bol miktarda A ve C vitamini içermektedir.
*Çilek: Bol miktarda A,B1,B2,C veK vitamini, protein, şeker, meyve asidi, demir, fosfor, sodyum, kalsiyum ve potasyum içermektedir.
*Şeftali: Bol miktarda A ve C vitamini içerir.

Yazın ne kadar sıvı alınmalı?
Yaz aylada sıcakla birlikte vücutta ter yoluyla; sıvı, potasyum ve sodyum gibi birçok minerallerin atılmaktadır.
Yazın sıcakların etkisiyle vucutta fazla su kaybı meydana gelmesi sonucunda bayılma hissi, bulantı, baş dönmesi, halsizlik, gibi sağlık sorunlarıyla karşılaşabilinir.

Özellikle yaz aylarda terleme ile artan sıvı kaybına karşılamak amacıyla günde 2.5-3 litre su içilmelidir. Yine yaz aylarda egzersiz ve spor yapılırken kış aylara göre daha fazla sıvı kaybı yaşanacağı için egsersize başlamadan 15 dk önce 1-1.5 bardak su içilmeli egzersis sırasında ise 10-15 dakikada bir, yarım bardak su içilmesinde yarar vardır.

Yazın zayıfla diyeti yaparken nelere dikkat etmeliyiz ?
Yaz aylarına girdiğimiz şu günlerde formda bir vücuda sahip olmak için yanlış beslenme alışkanlıklarına karşı şu uyarılarda bulunmakta fayda var: "Hemen kilo vermek isteyen birey ya aç kalma yoluna gidiyor veya değişik basın yayın organlarında gördüğü enerjisi çok kısıtlı diyetleri uyguluyor. Sonuçta ise vücutta kas kayıpları meydana geliyor ve kas (yağsız doku kitlesi) kayıpları vücutta kalıcı hasarlara yol açıyor.

Bu noktada, kilo vermek isteyen bireylerin birincil olarak hatırlaması gereken şeyin kilo vermenin 'yağ kitlesi kaybı' anlamına geldiğidir. Bu da ancak yeterli, dengeli ve kişiye özel bir beslenme planı ile sağlanabilir. Kişilerin diyetleri hazırlanırken yaş, o an bulunduğunuz boy, kilo, cinsiyetiniz ve laboratuar bulgularınız belirleyici etkenlerdir. Bu sebeple arzu edilen kilolara kavuşmak için mutlaka bir uzmana danışılmalı, destek alınmalıdır.

ALMAN HASTANESİ
Beslenme ve Diyet Uzmanı
Gürsel Doğan

2007-07-05
Bu yazı 1308 kere okunmuştur.
Adınız :
Yorumunuz :
 * 
@ZumrutOzkan twitter da takip edin