Yiyorum Büyüyorum Kitap Sayfası

Şişman Çocuklar için Sağlıklı Beslenme Önerileri

Son günlerde şişmanlık; çocuk, genç, yaşlı herkesin ortak sorunu haline geldi.

Dünya Sağlık Örgütü’nün bildirdiği verilere göreyse, çocukluk çağında görülen şişmanlık, yeniçağın büyük bir sorunu haline gelmiş durumda. En temel nedenleri, artan besin tüketimi ve azalan fiziksel aktivite olmakla birlikte, şişmanlığın beraberinde çok büyük sağlık riskleri getirdiği de bilinen bir gerçek. İdeal kilolarından daha fazla kiloya sahip –halk arasında toplu olarak adlandırılan grup- veya şişman çocukların, ileriki yaşlarında diyabet, kalp hastalıkları, yüksek tansiyon ve eklem rahatsızlıkları gibi hastalıklara yakalanma riski, normal ağırlığa sahip çocuklara göre daha fazla.

Bu durumda, yapılması gereken bir şey var ki, o da tabiî ki çocuğun kilo vermesini sağlamak. Fakat kilo kaybının bilimsel veriler ışığında ve bir uzman eşliğinde gerçekleştirilmesi, çocuklarda da; yetişkinlerde olduğu gibi çok önemlidir.

Uygun olmayan zayıflama yöntemleri ile çocukta yemekten soğuma, gizli yeme sendromları gibi beslenme bozuklukları oluşabileceği gibi, normal büyüme ve gelişmesinde de eksiklik oluşabilir. Bir beslenme ve diyet uzmanı rehberliğinde uygulanacak, yaşına uygun beslenme programı; yine yaşına uygun fiziksel aktivite programı ile desteklendiğinde, çocuğun sağlıklı bir şekilde zayıflayacağı ve herhangi bir beslenme problemi ile karşılaşmayacağı bilinmelidir.

Çocuklarda şişmanlığın bazı nedenleri vardır. Bu nedenler arasında, fazla yeme, hareketsiz yaşam en sık görülen sebepler iken, hormonal veya psikolojik nedenler ile de şişmanlık oluşabilmektedir. Bu nedenle, aşırı şişman çocukların genel sağlık muayenesinden geçtikten sonra, zayıflama programına alınmaları gerekmektedir. Zayıflama programında dikkat edilmesi gereken faktörler şu şekilde sıralanabilir:

**Çocuğun yaşına, cinsiyetine, gelişimine ve fiziksel aktivitesine göre hazırlanmış diyet uygulanmalıdır. Başka bir çocuk veya yetişkin için hazırlanmış diyet kesinlikle uygulanmamalıdır.

**Çok düşük kalorili diyetler, hızlı kilo verdiren diyetler, tek besinden oluşan diyetler, kesinlikle şişmanlığının tedavisinde kullanılmamalıdır. Zayıflama ilaçları ve iştahı azaltan beslenme ürünleri, yan etkilerinden ötürü çocukların ağırlık kaybetmesi için kullanılmamalıdır. Şişmanlığın tedavisinde kullanılan ameliyatların da, çocuklar için uygun olmadığı bilinmektedir.

**Kilolu çocukların, anne ve babalarına bakıldığında genellikle birinin veya ikisinin birden kilolu olduğu görülür. Bu tip ailelerde şişmanlık yanlış beslenme alışkanlıklarından kaynaklanmaktadır. Ailenin yanlış beslenme alışkanlıklarını düzeltmesi, çocuğunda daha kolay kilo kaybetmesine ve en önemlisi doğru beslenme alışkanlıkları kazanmasına yardımcı olur.

**Canı sıkılmış çocuğu eğlendirmek, çocuğu ödüllendirmek gibi sebeplerle, çocuğa besin verilmemelidir. Çocuk, neyi ne kadar ve neden yediğini öğrenerek besin tüketmelidir. Bu nedenle, evde ve okulda öğün düzeninin olması gereklidir.

**Çocuğun, televizyon veya bilgisayar karşısında yemek yemesine izin verilmemelidir. Bu şekilde ne tükettiğini anlayamayacağından dolayı, daha fazla besin tüketir. Aile sofralarında sohbet ederek ve çok çiğnenerek tüketilecek bir öğün çok daha sağlıklı olacaktır.

**Çocuğun hareketli olması sağlanmalıdır. Sokaklarda oyun oynama döneminin bittiği bu günlerde, çocukların evde daha fazla vakit geçirdiği bilinmektedir. Fakat sağlıklı büyüme ve gelişme için hareket gereklidir. Bu nedenle çocukların, bisiklete binmesi, top oynaması veya sevdiği bir spor dalı ile uğraşması açısından çocuklara destek verilmelidir.

**Şişman çocuğun, şekerli ve yağlı besin tüketimi azaltılmalıdır. Bu besinler, büyüme ve gelişme için gerekli olan vitamin ve minerallerden fakir olmasının yanı sıra, enerji yüklüdürler. Bu besinler yerine, sebze ve meyve tüketimi desteklenmelidir. Başta şekerli ve yağlı besinlerden vazgeçmemek için sebze ve meyveyi reddetse de, sizin desteğinizle kısa zamanda tüketime alışacak ve abur cubur besinlerden uzaklaşacaktır.

**Şişman çocuğun zayıflama programını reddetmemesi ve kilo kaybettikten sonra ideal kilosunda ve tekrar kilo almadan yaşamını devam ettirebilmesi için, çocuğa doğru beslenmenin öğretilmesi gerekmektedir. Besinlerin sağlık ile olan ilişkilerinin ve sağlıklı beslenme uygulamalarının çocuğa anlayabileceği ve kolay sıkılmayacağı bir dilde anlatılması programın başarısı için kesinlikle gereklidir.

**Şişman çocuğa, sosyal yaşamını kısıtlamayan, esnek beslenme önerileri ve beslenme eğitimi ile desteklenmiş, sağlık kontrollerinin aksatılmadığı bir zayıflama programı uygulanmalıdır.

Sağlıklı günler dilerim…

e-diyetisyen

*Eskişehir Anadolu Gazetesi'nde 11.02.2007 tarihinde yayınlanmıştır.

2007-11-12
Bu yazı 1622 kere okunmuştur.
Adınız :
Yorumunuz :
 * 
@ZumrutOzkan twitter da takip edin