Yiyorum Büyüyorum Kitap Sayfası

Öfke Nöbetleri II

Öfke nöbetleri ile baş etmek

Anne-baba ve çocuk için zor olan bu süreç her ailede farklı şekillerde yaşanabilir. Hatta bazen inatlaşmalar, öfke nöbetleri hiç ortaya çıkmaya bilir. Bu dönemde anne-babanın öfke nöbetleri ve inatlaşmalar ile baş etme yöntemleri de birbirinden farklı olabilir.

Ama genel olarak bu davranışların gelişimsel bir süreç olduğunu bilmek, altında yatan nedenleri anlamak, bunların çocuğun kişisel olarak (planlı bir eylem değil) anne-babaya karşı gelmek, asilik yapmak anlamına gelmediğini kabul etmek baş etmeyi ve uygun tepkiler vermeyi kolaylaştırabilir.

Öfke nöbetlerinin beklide en zor yanı anne-babanın de kendi duyguları ile yüzleşmesine neden olmasıdır. Anne-baba olarak sizin öfke karşısındaki tutumunuz ne olduğu, olumsuz durum ve duygularla nasıl baş ettiğiniz, bu duyguları tolere edip edemediğiniz işleri değiştirebilir.

Öfke nöbetlerine öfke ile tepki vermek sorunun çözümünde pek yardımcı olmaz. Özellikle anne-babanın baskı altında, yorgun ve bitkin olduğu durumlarda çocukların öfke nöbetleri ile etkili bir şekilde baş etmeleri zorlaşır.

Öfke nöbetleri ve inatlaşmalar zaman zaman anne-babaların güvenlerini zedeleyebilir. Bu krizler karşısında ne yapacağını bilememek çaresizlik duygusunu da beraberinde getirir. Bu aslında çok insani bir duygudur, mükemmel anne-baba olmaya çalışmak sadece zor olan anne-babalık sürecini daha da zorlaştırır.

En doğru olanı yapmaktan daha önemlisi sizin aileniz ve çocuğunuz için en uygun olanı yapabilmenizdir. Güvensizlik ve suçluluk duyguları problemi çözerken size yardımcı olmaz ama yine de duygularını anlamaya çalışmak için sonrasında düşünebilirsiniz

Anne-Babalara Öneriler

Çocuğunuzu ciddiye alın. Küçük çocukların inatçı davranışları ya da öfkeleri bazen yetişkinlere eğlenceli gelebilir. Ama onun için o an yaşanılan duyguların çok yoğun ve önemli olduğunu unutmayın.

İnatlaşmaları ile sizi ne kadar bıktırırsa bıktırsın sevginizi geri çekerek onu cezalandırmayın “Böyle davranırsan artık seni sevmeyeceğim”.

İnatçılık bir kişilik özelliği de olabilir, kendinizin nasıl bir model olduğunuza dikkat edin. Eğer siz her zaman benim dediğim olacak diyen bir ebeveynseniz çocuğunuz bu özelliğini sizden almış olabilir.

Esneklik sağlayabileceğiniz durumlarda krizler ortaya çıkmadan alternatifleri değerlendirin. Böylece çocuğunuz sadece inat ettiği için bir hak elde ettiğini düşünmeyecektir.

Küçük yaş döneminde inat ile baş etmenin en etkin yolu genellikle ilgiyi başka yöne çekmektir. Bu anne-babanın yaratıcı çözümler bulması anlamına gelebilir.

Esnek olmak ya da sakin olmak gerekli olduğu kadar sınırlar ve kurallar belirlemek de gereklidir. Çocuklar sürekli özgür olmak isterler ancak bu onlar için her zaman en iyi olan değildir. Tam aksine çocuklar belli kural ve sınırlara ihtiyaç duyarlar, böylece kendilerini güvende hissederler.

Kişiliğinin ve güven duygusunun gelişmesi için çocuğun sınırlara ihtiyacı vardır. Her istediğini yapabileceğini düşünmek ileriki yıllarda büyük hayal kırıklığı ve yetersizlik duygusu yaşamasına neden olacaktır.

Çocukların zaman kavramı yetişkinlerinkinden faklıdır. Genelde anne-baba ve çocuk arasındaki çatışmalar anne-babanın acelesinin olduğu durumlarda ortaya çıkar. Zamanın sınırlı olduğu durumlarda çocuğu ikna etmek için uğraşmak çok etkili bir yöntem olmaya bilir. Ama fırsat olduğunda genel olarak çocuğun hızını göz önüne alarak planlama yapmak stresi biraz azaltabilir.

Değişimleri ya da yeni durumları önceden haber verin. Böylece ona uyum sağlaması için zaman tanımış olursunuz.

İnatlaşmaların güç savaşına dönmesine izin vermeyin. Kazanan ve kaybeden durumu yaratmak krizlerin artmasına neden olabilir. Eğer çocuk inatçılığı karşısında anne-babayı pes ettirebildiğini gözlemlerse bu davranışın tekrarlama olasılığı artar.

Böylece çocuk sürekli olarak anne-babanın koyduğu sınırları test etmeye, zorlamaya ve yıkmaya çalışmaya başlat. Aksi bir durumda eğer anne-baba genellikle uyguladıkları baskı ile çocuğun isteklerinden vazgeçirirse o zamanda çocuğun bağımsız bir birey olması zorlaşabilir.

Bazı durumlarda müdahale etmek yerine görmezden gelmek daha yararlı olabilir. Genellikle çocuklar olumsuz da olsa anne-babanın ilgisini çekmek isterler, eğer inatlaşma giderek uzuyor ve uzlaşma sağlanamıyorsa ilginizi başka bir yere vermek sizi rahatlatabilir. Ancak çocuğunuzun size ihtiyaç duyduğu anda teselli etmek için yanında olacağınızı bilmesi önemli.

Anne-babalar sakin ve tutarlı davranıp, çatışmaları çözümleyecek şekilde davranabilirse, çocukla güç savaşına girmeden, kendi kızgınlıklarının farkına varıp, duygularını uygun şekilde ifade edebilirlerse inatçı çocukla baş etmeleri kolaylaşacaktır. Krizler sırasında soğukkanlı davranmak zor olabilir, ama en azından daha sonra üzerinde düşünüp farklı çözüm yolları bulunabilirse çatışmalar azalacaktır.

İnatçılık bir kişilik özelliği olsa da altında yatan duyguyu ve ihtiyacı anlamaya çalışmak çocuğunuzla iletişiminizi güçlendirmek için yardımcı olabilir.

Ece AKIN BAKANAY
Uzman Psikolojik Danışman
GÜNCE Psikolojik Danışmanlık ve Grup Çalışmaları Merkezi
guncedanismanlik.net

2008-04-02
Bu yazı 1561 kere okunmuştur.
Adınız :
Yorumunuz :
 * 
@ZumrutOzkan twitter da takip edin