Yiyorum Büyüyorum Kitap Sayfası

Erken Ergenlik

 

Ergenlik nedir, hangi dönemleri kapsar, fiziksel ve ruhsal açıdan çocukta hayatında neler değişir?

Ergenlik büyümektir, değişmektir ve dönüşmektir. Ergenlik dönemi çocuğun bedensel, psikolojik, zihinsel ve sosyal olarak değişimler sonrasında yetişkinliğe dönüştüğü bir geçiş sürecidir. Ergenlik kendi içinde aşamaları olan bir dönemdir. İlk aşaması Erinlik (puberte) 12-14 yaş aralığında bedensel değişimlerin yaşandığı dönemdir. Fiziksel büyüme hızında artış, göğüslerin büyümesi, ilk adet döngüsünün başlaması, ses tonunun değişmesi, cinsel bölgelerde ve koltukaltlarında tüylenme, cinsel organların büyüyüp gelişmesi, vücut ve yüz oranlarının değişmesi erinlik döneminde gerçekleşir. Erinlik döneminde sosyal-bilişsel değişimlere bağlı olarak çocuğun anne-babası ile arasında ders çalışma, uyuma saatleri, telefonla konuşma, giyim tarzı ve odasının toplu olması gibi konularda çatışmalar yaşanabilir. Ergenlik döneminin ikinci aşaması Orta Ergenlik 15-17 yaş aralığındaki dönemdir. Bedensel gelişimin büyük ölçüde tamamlandığı bu dönemde ergen daha çok kendini tanımaya yönelik bir psikolojik değişim geçirir. Kendini gözleme ve tanıma, bağımsız olmaya çalışma ve arkadaş gruplarına yönelme bu dönemin tipik davranışlarıdır. Ergen ve ebeveynleri arasında karşı cinsle arkadaşlık, arkadaş seçme, arkadaşlarla dışarı çıkma gibi konularda sıklıkla çatışmalar yaşanır. Ergenlik döneminin son aşaması Geç Ergenlik 18-21 yaş aralığındaki dönemdir. Bu dönemde ergen meslek seçimi yapmak, yaşam biçimini belirlemek, sevgililik ilişkisi kurmak, siyasi, felsefi , dini görüşler geliştirmek, bir gruba ait olabilmek ve kendine ait değerleri belirlemek çabaları ile kimliğini kazanmaya çalışır.

Erken ergenlik neyi ifade eder?

Son yıllarda, doğuştan olan veya sonradan gelişen bazı fiziksel hastalıklar, yanlış beslenme ve kullanılan bazı kimyasal maddelerin hormonal sistemi etkilemesi nedeniyle özellikle kız çocuklarında ergenliğe girme yaşı erkene kaymıştır. Göğüslerin büyümesi, tüylenme, ses tonunun değişmesi gibi cinsel değişimlerin kız çocuklarında 8 yaş, erkek çocuklarında 9 yaşından önce başlaması durumu erken ergenlik olarak adlandırılmaktadır. Ayrıca kız çocuklarında 10.5 yaşından önce aylık adet döngüsünün başlaması da erken ergenlik için bir başka kriterdir.

Erken ergenlik psikolojik açıdan hangi sorunlara neden olur?
Erken ergenlik kız çocuklarında bedensel değişimler nedeniyle nasıl sorunlara neden olur? (meme büyümesi, erken adet görme gibi)

Ergenlik başladığında oluşan değişimlere uyum sağlamak kolay değildir. 12-14 yaş aralığında olan bir kız ve ya erkek kendini fiziksel özellikleri ve görünüşüne göre tanımlamaktadır. Bir başka deyişle dış görünüşü onun için hayatındaki en önemli konu haline gelmektedir. Akademik başarı, cinsellik, aile ilişkileri gibi konular da önemli olmasına karşın ergenliğin ilk basamağındaki kız ve erkekleri en çok endişelendiren konu fiziksel büyüme ve değişmedir.
Normal zamanında ergenliğe girmiş olanlarda bile depresyon ve anksiyete belirtileri oluşmakta, bazı davranış problemleri gelişebilmektedir. Kızlarda kendini beğenmeme, dış görünüşüne bağlı olarak öz güveninin azalması, yaşıtları tarafından sevilmeyeceğine dair endişe ve korku oluşması, erkeklerde ise karşı cinsle arkadaşlık ve cinsellik konularında kaygılanma gibi belirtiler görülmektedir. Davranış problemlerinin çoğu okula uyum ile ilgili olarak ortaya çıkmaktadır. Dersleri asma, okuldan kaçma, okul eşyalarına zarar verme, okul kurallarını çiğneme ve okul disipliniyle çatışma ve aileye okulla ilgili yalan söyleme davranışları görülmektedir.

Ergenliğin erken başlaması yaşanabilecek psikolojik problemlerin riskini de artırmaktadır. Henüz 8 ve ya 9 yaşında olan bir çocuk genelleme, sorgulama yapabilme, problem çözme, mantıksal düşünme gibi bilişsel becerileri henüz tam olarak gelişmediğinden uygun olmayan duygusal tepkiler verebilmektedir. Örneğin, yaşıtları tarafından fiziksel görünümü nedeniyle dalga geçilen, dışlanan çocuk öfkesini kontrol edemeyip arkadaşlarına sözel ve ya fiziksel şiddet uygulamakta ve ya farklılığı yüzünden üzülüp arkadaşlarından sosyal olarak uzaklaşmaktadır. Özellikle erken dönemde adet gören kız çocuklarında depresyon görülme olasılığı artmaktadır.

Fiziksel tedavi ile birlikte mi ilerlemelidir?

Erken ergenlik tanısı almış çocukların yaşayabileceği psikolojik problemlere karşı koruyucu amaçlı olarak bir psikologla birlikte izlenmesi gerekmektedir. Psikolog çocuğun yaşına uygunsuz bu değişimler ile başa çıkabilmesi için hem kendisine hem de ailesine destek olacaktır.

Tedavi edilmesi gereken bir durum mudur? Nasıl tedavi edilir?

Erken ergenlik sonrası depresyon, anksiyete bozuklukları ve davranış problemleri ortaya çıkmış ise aileye psikolojik destek sağlanmalı, çocuk psikoterapi görmelidir.

Erken ya da normal;ergenlik dönemi için ebeveynlere neler önerirsiniz?

Özellikle erken ergenlik yaşayan kız çocuklarında ailenin yeterli düzeyde ilgili olması, iletişim çabası ve ergenlik değişimleri konusunda bilgili olmasının çocukta oluşan öfke ve buna bağlı şiddet içeren davranışları azalttığı bilinmektedir.
Ergenliğin ilk yıllarındaki kız ve erkeklerin ailelerinden bekledikleri şöyle sıralanabilir:

• anlayış
• ilgi
• hoş görü
• sevilme ve değer verildiğini hissetme
• gizli tutmak istedikleri konularına saygı
•destek ve yardım.
 

2013-12-03
Bu yazı 2385 kere okunmuştur.
Adınız :
Yorumunuz :
 * 
@ZumrutOzkan twitter da takip edin