Yiyorum Büyüyorum Kitap Sayfası

Cinsel Eğitim

Artık Cinsel Eğitim Sadece Bir Büyük Konuşma Değil: Okul Öncesi Dönemde Cinsel Eğitim
Ergenlik dönemine yakın bir büyük konuşma olarak düşünülür hep çocuklara verilebilecek cinsel eğitim. Annenin kızıyla, babanın oğluyla yapacağı, neyin nasıl anlatılacağı hakkında kafa karışıklığıdır. Hal böyle olunca hem ebeveyn hem de çocuk için zor bir konuşmadır. Soru işaretlerini gidermesi gerekirken daha çok soru işareti yaratabilecek hatta bol bol korku salınabilecek bir konuşmaya dönüşür. Bitince hem ebeveyn hem de çocuk rahatlar ve bir daha da konuşulmamak üzere sessiz bir anlaşma yapılır. İşte eskiden bu şekilde cinsel eğitim verilirdi. Şimdi ise bu yöntemin doğru olmadığı çokça bahsedilmekte. Peki çocukların cinsel gelişiminin sağlıklı bir şekilde olabilmesi için cinsel eğitim nasıl verilir?

Cinsel eğitim neden önemli?
Öncelikle şu noktanın açıklığa kavuşması gerekiyor; cinsel gelişim; gelişimin bir parçası ve birey varolduğunda başlayan bir süreç tıpkı motor gelişim, sosyal ve duygusal gelişim ve zihinsel gelişim gibi. Cinsellik, büyümenin ve canlı olmanın bir parçası. Uygun şekilde cinsel eğitim verilmiş çocuklar; merak ettiklerini arkadaşlarından ya da uygun olmayan diğer kaynaklardan öğrenmek yerine anne ve babalarına danışarak öğreniyorlar. Doğru bilgilere ulaşmanın yanında kendi vücutlarına ve başkalarının vücutlarına saygı duymayı öğreniyorlar. Ve belki de en önemlisi kendi vücutlarını korumayı öğreniyorlar. Dolayısıyla ebeveynlerin bu konuda donanımlı hale gelmesi önemli. Böylece çocuklarının sağlıklı cinsel gelişimlerini destekleyebilecek bilgiye ve özgüvene sahip olabilecekler.

*Cinselliğin ayıp, günah ya da pis bir şey olmadığını,
*Herkesin vücudunun kendine özel olduğunu,
*Kimsenin onun vücudunu izinsiz elleyemeyeceğini öğretmek anne ve babaların temel görevlerinden biridir.
Hangi dönemde ne kadar bilsin?

• 0-3 yaş dönemi
Temel soru: Bunlar (eller) da ne böyle?
o Temel alışkanlıkların geliştirilmesi
o Güven duygusunun gelişmesi
o Bedeninin annesinden ayrı olduğunu farketme ve bedenini keşfetme

Çok erken dönemlerden itibaren, çocuklar kendi vücutlarını dokunarak keşfederler. Cinsel organların sinir uçları olduğundan ve dokunulunca haz verdiğinden zaman zaman bazı çocukların bu şekilde kendilerini rahatlattıklarını ve mastürbasyon yaptıklarını gözlemleyebilirsiniz. Çocukluk dönemindeki mastürbasyon aslında yetişkinleri telaşlandıran bir olgudur. Aslında cinsel içeriği yoktur sadece çocuğun kendini rahatlatması ve haz vermesi nedeniyle tekrarlanır. Böyle bir olgu ile karşılaşıldığında anne ve babanın aşırı tepki vermemesi önemlidir. Çocuğu kendi odasına ve tuvalete yönlendirmek uygundur. “Vücudun sana özel, şu an yaptığında özel bir şey o nedenle bunu odanda yapmalısın” gibi basit bir açıklama yeterli olacaktır. Anne-baba ve öğretmenlerin mastürbasyonun hangi sıklıkla ve ne zamanlar yapıldığını kaydetmesi gerekmektedir. Eğer mastürbasyon sıklığı çok ise bir uzmana başvurulabilir.

Bu yaş döneminde çocuklara cinsel organlarının adı doğru şekilde öğretilmelidir. Bunun yanında özel ve genel kavramları da çocuk ile paylaşılabilir. Mayo ile kapanan bölgelerimiz bizim özel bölgelerimizdir gibi bir açıklama hem açık hem de net olacaktır.
Bu bilgiler uygun olarak paylaşıldığında merakın ve vücudun keşfedilmesinin ayıp olmadığı ancak vücutların kendilerine özel olduğu mesajları çocuk ile paylaşılmış olacaktır.


• 3-6 yaş dönemi
Temel soru: Benim vücudun neden ondan farklı?
o Kız-erkek ayrımının yapılması
o Çocuklar nereden gelir?
o Yetişkin ve çocuk vücudunun farklı olduğunun farkedilmesi

Okul öncesi dönemde çocuklar çok daha sosyal olurlar. Hatta yetişkinleri taklit ederler. Elele tutuşmak, öpüşmek gibi cinsel gelişim ile ilgili davranışları da taklit ederler. Bu yaşta birçok çocuk “doktorculuk" oynar. Bu sayede diğer çocuklar ile kendi vücutları arasındaki benzerlik ve farklılıkları keşfetmeye çalışırlar. Anne ve babalar, bu tip bir durumla karşılaştığında oldukça endielenirler ancak bu olağan bir meraktır. Bu tip bir durumda paniğe kapılmamak ve abartılı tepkiler vermemek ve vücutlarının kendilerine özel olduğunu paylaşmak gerekmektedir. Bu durumla kaşılaştığınızda çocuklara vücutlarının kendilerine özel olduğu mesajını vermek önemlidir. Vücutlarıyla ilgili merak ettiklerini anne ve babalarına sorabileceklerinin mesajının verilmesi de önemlidir. Çocuklar beş ve altı yaşlarına geldiklerinde, kendi vücutlarının özel olduğunu daha rahat anlar ve hem giyinme hem de tuvalet ve banyo zamanları hakkında daha ketum olurlar.

Ayrıca bu yaş döneminde çocukların aşık olmak, birarada yaşamak ve evli olmak gibi kavramlar üzerinde farkındalıklarının arttığı gözlemlenmektedir. Oyunlarında, anne-baba, eş gibi rollere büründüklerini görebilirsiniz. Büyüdükçe çocuklar, sevdikleri ve evlenmeyi düşündükleri arkadaşlarından bahsetmeye başlarlar.

Okul öncesi dönemde soruları cevaplarken;
Öncelikle çocuğun ne sorduğunu iyice anlama gereklidir. Gerçekten sorduğu sorunun, cinsellikle ilgili olup olmadığı anlaşılmalıdır. Gelişim düzeyi göz önüne alınarak; anlayabileceği şekilde basit, kısa, net ve doğru cevap vermek önemlidir. Cevap verirken kaygılı olmadan doğal ve rahat bir biçimde yanıtlamak çocuğu bir sonraki sorusu için tekrar anne ve babaya başvurmasını sağlayacaktır. Ayrıca anne ve babasıyla yaptığı konuşmanın sonucunda doyurucu bilgiye ulaşırsa, çocuk yanlış kaynaklara ulaşmaya çalışmayacaktır.
Sorunun cevabın nasıl anlatacağınızı bililinmediği durumlarda, bu konu hakkında biraz araştırıp sonra bilgi verileceği söylenebilir. Ancak daha sonra mutlaka bu konuyu onun açmasını beklemeden cevabı hazırlayıp,çocuk ile paylaşılması gerekmektedir.

Soru sormuyorsa ?
Çocuklar genelde merak ettikleri konularda anne ve babalarına ya da güvendikleri bir başka yetişkine soru sorarak dünyayı ve çevrelerini keşfederler. Ancak bazı çocukların bu konuda soru sormadıklarını da biliyoruz. Böyle bir durumda, günlük yaşantıdan fırsatları kollayarak (hamile bir bayanı görmek vb.) ve bu fırsatları değerledirerek, çocuğukonu hakkında bilgilendirmek önemlidir. Anne ve baba daha önce aile değerlerini göz önünde bulundurarak ne kadar bilgi vereceklerini planlamalıdırlar. Çocuk soru sormuyorsa bile, vücüdunun bölümlerini ve vücudunun özel olduğunun onula paylaşılması, kendini koruyabilmesi için oldukça önemlidir.
Ailelerin Sorduğu Sorular

• Bizi çıplak görmesi sakıncalı mı?
Çocuğun anne ve babasının vücudunu tesadüfen bir kaç kere görmesi normaldir. Hatta çocuğun kendi vücudu ve yetişkin vücudu arasındaki farkları görmesi açısından gereklidir. Ancak bu durum sürekli olmamalıdır. Bunun nedeni ise çocuğun özel hayata saygıyı ve herkesin vücudunun kendine özel olduğunu öğrenebilmesidir.

Sünnet ne zaman yapılmalı?
Araştırmalar ideal sünnet yaşının doğumdan hemen sonra olduğunu göstermektedir. Eğer doğumdan sonra sünnet yapılamamışsa ya da aile tercih etmemişse uygun yaşlar 7-11 yaşları arasındadır. 2 yaşındaki bir çocuğun sünnet sırasında acıya tepkisi çok büyük olur. Psiko-analitik bakış açısına göre sünnet, 5 yaşında bir çocuk için en büyük kaygı kaynaklarından biridir. Kendisini güçsüz hisseder,ve sünneti kendine verilmiş bir ceza olarak düşünür. Bu nedenle sünneti bu dönemler arasında yaptırmak uygun değildir.

Suzi Levi Mizrahi
Uzman Psikolog
Günce Psikolojik danışmanlık ve Grup Çalışmaları Merkezi
 

2011-05-17
Bu yazı 2841 kere okunmuştur.
Adınız :
Yorumunuz :
 * 
@ZumrutOzkan twitter da takip edin