Yiyorum Büyüyorum Kitap Sayfası

Bir Temel Reis Efsanesi

Her ne kadar şu an ki çocuklar çok bilmeseler de, biz Temel Reis ve onun maceraları ile büyüdük.

Hepimiz izlemişizdir. Temel Reis bir saldırıya uğradığında veya başı sıkıştığında bir kutu konserve ıspanak açar ve onu yediği anda demir gibi güçlü olurdu. Aslında bu inanış 1890’lı yıllarda bir kimyagerin 100 gram ıspanağın içinde 35 mg demir olduğunu bulması ile başladı. O dönemlerde gıda üreticileri de bunu kullandılar ve sonunda ıspanağın insanı demir gibi güçlü yapması Temel Reis karakteri ile televizyonlara oradan da bizim zihinlerimize taşındı.

Bu ne kadar doğru diye baktığımızda aslında çok büyük bir yanılgı ile karşılaşıyoruz. Yarım kilo ıspanağın içinde 13 mg kadar demir ve kalsiyum var. Ancak ne yazık ki bu kullanılabilir bir demir değil. Çünkü ıspanak okzalat adını verdiğimiz ve demirin emilimini engelleyen bir bileşiğe sahip. Yani ıspanaktaki demir okzalattan dolayı kullanılabilir bir demir değil.

Ispanakla ilgili diğer önemli efsane ise ıspanağı yoğurtla yemememiz gerektiğini söyleyen efsanedir. Sırf bu yüzden ıspanağı yoğurt ile tüketmeyi seven çocuğunuzu ıspanak yoğurt ikilisinden mahrum etmeyin. Çünkü yukarıda da söylediğimiz gibi ıspanağın içindeki demirin emilimini engelleyen şey yoğurt değil, ıspanağın kendisindeki oksalat bileşiğidir. Evet, yoğurttaki kalsiyum demir emilimini azaltır. Ancak oksalatta kalsiyum emilimini azaltır. Ancak bu azaltmalar tabii ki ne demirin ne de kalsiyum hiç emilmediği anlamına gelmez. Tam aksine yoğurt ile birlikte tüketilen ıspanağın kalsiyum miktarı artar. Dolayısıyla bir tabak ıspanaktan alınan kalsiyum miktarı da artmış olur.

Bunlar tabii ki ıspanak ilgili olan efsaneler. Ancak kaliteli demir içermiyor diye diğer faydalarını bir kenara bırakamayız. Her şeyden önce kış mevsiminde sahip olduğumuz birkaç sebzeden bir tanesi. Ayrıca bunun yanında fazla miktarda lif, vitamin ve mineral içeriyor. Ispanağın besin değerlerine baktığımızda 100 gr ıspanakta 2,1 gr lif, 170 mg kalsiyum, 50 mg sodyum içerdiğini görüyoruz. Ayrıca bunların yanında kışın hastalıklardan korunmak için çocuğunuzun ihtiyacı olan antioksidan vitaminler E ve C vitaminlerini de bol miktarda içerdiğini görmekteyiz. İçerdiği secretin diye bilinen bir bileşiğin ise sindirim sistemi üzerinde olumlu etkileri bulunmaktadır. Bu yüzden çocuklarda tüketimi önerilmektedir.

Peki bu kadar güzel bir sebzeyi çocuğumuza nasıl tükettireceğiz? Aslında çocukların neden ıspanağı tüketmedikleri hep merak konusu olmuş, hatta bununla ilgili birkaç çalışma bile yapılmıştır. Yapılan çalışmaların sonuçlarına baktığımızda zorlayarak yemek yedirilen çocukların tepki olarak belli başlı bazı besinleri tüketmedikleri gerçeği ile bilim adamları karşılaşmışlardır. Bu yüzden çocukları bir besini yedirmek için zorlamak son derece yanlıştır. Ben bu yüzden ilk etapta zorlama yapmamanızı tavsiye ederim.

Çocukların bir besini tüketmeleri için onu en az 15-20 defa görmeleri gerekmektedir. Özellikle de sizi o besini tüketirken görmesi çok önemli. Çünkü sebze yemeyen çocukların anne ve babalarının da sebze yemedikleri çok büyük bir gerçektir. Bu yüzden sizin de ıspanağı severek tüketmeniz çocuğunuzun sizi örnek alma ihtimalinden dolayı çok önemlidir.

Çocuğumuza ıspanak yedirmek için yapmamız gerekenler nelerdir?
• Her çocuğun sevmediği yemekler olduğu kadar sevdiği yemekler de vardır. Çocuklar için yemek seçmek dönemsel bir şeydir. Bu dönem geçinceye kadar sevmediği besinleri sevdiği besinlerin içine gizleyerek vermek en güzelidir.

• Çocukların en sevdiği besinlerden bir tanesi makarnadır. Bir öğünde çocuğunuza kıymalı soslu makarna hazırlayabilirsiniz. Bu kıymalı sosu hazırlarken içine birkaç dal kadar ıspanak veya ıspanak sapını ince ince doğrayabilirsiniz. Ya da makarnanın üzerine domates, mantar gibi sebzeleri kullanıp arasına ıspanağı da gizleyerek renkli bir sos hazırlayabilirsiniz. Çocuklar canlı renkleri sevdikleri için makarnasını renkli sebzeli sosu ile birlikte daha bir keyifle tüketecektir.

• Ispanağı en güzel saklayabileceğiniz besin köftedir. Ispanağı rondodan geçirebilir veya küçük küçük doğrayabilir daha sonra çocuğunuza küçük renkli köfteler hazırlayabilirsiniz. Bu hazırladığınız köfteleri minik sandviç ekmeklerinin içine koyabilir ve ona güzel bir öğün alternatifi hazırlayabilirsiniz.

• Okuldan dönen çocuğunuzu en güzel karşılama yöntemlerinden bir tanesi de kuşkusuz ona sıcacık bir pizza yapmaktır. Minik ıspanaklı, kaşarlı pizzalar yapabilirsiniz. Eminim çocuğunuzda bu durumdan memnun kalacaktır.

• Ispanağı en güzel saklayabileceğiniz diğer bir besin ise çorbalardır. Çorbasının içine birkaç dal püre haline getirilmiş veya ufak ufak doğranmış ıspanak ekleyebilir, böylelikle çorbanın da değişik bir görüntüsünün olmasını sağlayabilirsiniz. Bu çorbanın hem rengi hem de görüntüsü hoşuna gidecektir.

• Çocukların tüketmeleri gereken porsiyonlar neredeyse bizimkilerin yarısı kadardır. Bu yüzden köftenin içine gizlenmiş veya makarnasının üzerine konulmuş ıspanak çocuğunuzun tüketimi için yeterli olacaktır.

• Çocuklar özellikle 4-6 yaş döneminde kokulara karşı çok duyarlıdır. Keskin kokulara karşı tepki gösterebilirler. Bu yüzden çocuğunuza ıspanağı tek başına vermek yerine yoğurt, yumurta veya domatesli, kıymalı veya diğer sebzeler ile yapılmış soslar ile birlikte vermeye çalışın. Böylelikle ıspanağın kokusunu hissetmeyecek ve tüketimi daha kolay olacaktır.

• Ispanağı reddeden bir çocuğa yapılacak en iyi şey ona biraz zaman tanımaktır. Çocuklar yeni şeyleri tatmayı reddedebilirler. Tatsalar bile yemek istemeyebilirler. Sırf çocuğunuz istemedi diye ıspanağı hayatından tamamen çıkartmayın. Biraz zaman geçtikten sonra kendi yemek servisini ona bırakabilirsiniz.

Tabağına koyması gereken yemek miktarını bırakın çocuğunuz belirlesin. Ona “Tabağına istediğin kadar yemek koyabilirsin, ancak ne kadar yiyebileceksen o kadar koy” demek sevmediği yemekleri tükettirebilmek için en iyi yoldur. Kontrolün kendinde olduğunu hissederse sevmediği besine karşı ilgisi artabilir.
Unutmayın, her çocuk her besini tüketmek zorunda değildir. Bizim yapmamız gereken çocuğumuzu mümkün olduğunca sıkmadan ona sağlıklı beslenmeyi öğretmektir.

Ispanağı yerken ona “Bunu yedikten sonra, daha sağlıklı olacağım, hemen büyüyeceğim” gibi şeyler söyleyebilir, ıspanağa ve tabii ki diğer besinlere anlamlar yükleyebilirsiniz. Ama çocuğunuzun örnek aldığı kişi siz olduğunuz için ona doğru beslenmeyi öğretirken lütfen kendi beslenmenizi de düzenleyin ve mümkün olduğunca doğru, sağlıklı beslenmeye çalışın.
Hepinize sağlıklı, lezzetli, keyifli günler diliyorum…

19 Mayıs Hastanesi 

2011-09-14
Bu yazı 2520 kere okunmuştur.
Adınız :
Yorumunuz :
 * 
@ZumrutOzkan twitter da takip edin