Yiyorum Büyüyorum Kitap Sayfası

Çocuklarımızı fast food yiyeceklere alıştırmamamız için o kadar çok nedenimiz var ki...Bu sağlıksız gıdaları çocukların hafta sonu gezmelerinin birinci sırasına koyan ebeveynlerdenseniz, tekrar düşünün diyoruz biz. Çünkü fast food çok sağlıksız, özellikle de çocuklar için. Diyetisyen Mehtap Ersin Bayrak yiyorumbuyuyorum.com ziyaretçileri için konuyla ilgili güzel bir yazı hazırladı. Fast foodsuz günler dileğiyle... Son yıllarda toplumumuzda hızla değişen günlük yaşam şekline bağlı olarak insanlar beslenmelerine daha az zaman ayırmakta, geleneksel beslenme alışkanlıkları değişmekte ve hızlı-hazır (fast-food) sistemi giderek yaygınlaşmaktadır. Hızlı-hazır (fast-food) beslenme sistemi insanın zamanla yarışması sonucu ortaya çıkan bir değişimin sonucudur. Gelişen teknoloji, kentleşme, çalışan anne oranının gün geçtikçe artması, zaman yetersizliği, bilinçsizlik ve bazı beslenme şekillerinin moda haline gelerek tercih edilmesi fast food tüketiminin artmasının nedenleri arasında sayılabilir.

Fast-Food Besinler Nelerdir?

Fast-food denilince ilk akla gelen ne yazık ki hamburger ve asitli içeceklerdir. Pide, lahmacun, simit, tost, ekmek arası döner , hamburger çeşitleri, soğuk sandviçler, pizza, kızarmış patates, kızarmış parça tavuk, balık-ekmek, kolal, gazlı içecekler, çay, kahve, meşrubatlar, salata barlar, ızgara etli salatalar, hazır çorbalar, dondurulmuş gıdalar ve take-away ürünleri de fast-food besinler kategorisinde değerlendirilir.

Çocuk Beslenmesinde Yeri Neden Olmamalıdır?

Fast-food beslenme şekli çocukların besin seçimini olumsuz etkileyebileceği ve gereksinimi artan besin öğelerinin karşılayamayacağı, yanlış beslenme alışkanlıkları kazandırabileceği için tercih edilmemelidir. Sağlıklı ve dengeli beslenmenin ancak besleyici ve güvenilir besinlerle sağlanabileceği bir gerçektir. Çocukların kemiklerinin, kaslarının, beyin ve sinir sistemlerinin ve diğer organlarının normal şekilde büyüyüp gelişmesi, gerekli besin öğelerinin yeterli miktarda alınmasına bağlıdır. Çocuklar ve gençler arasında giderek yaygınlaşan ve yerleşen fast-food tipi beslenme şeklinde; C, A vitamini, kalsiyum ve posa alımı yetersiz, yağ ve sodyum tüketimi fazladır. C ve A vitamininin düşük düzeylerde tüketimi bağışıklık sisteminin yeterliliğini azaltarak enfeksiyonlara yakalanma sıklığını artırır ve iyileşme sürelerinin uzamasına neden olur. Kalsiyumun özellikle büyüme döneminde yetersiz tüketimi, sağlıklı büyümeyi olumsuz yönde etkiler. Fast Food Neden Zararlıdır?

Çocukların çok erken yaşta hamburger, kola ve patates gibi yiyeceklerle tanışması, çocuk yaşta gereğinden fazla tuz, yağ ve şeker tüketimi, ileride kalp-damar, şeker, tansiyon ve alerjik hastalıklar için önemli bir risk taşıdığı bilinen bir gerçektir. Birçok Fast-food ürününün besleyici değerlerinin düşük olmasının nedeni , enerjisinin neredeyse yarısının yağlardan gelmesidir. Ne yazık ki bu yağların çoğu sağlığa zararlı olan doymuş veya trans yağlardır. Özellikle derin yağda kızartılan, mayonez veya hazır soslar eklenen fast-food ürünlerinde yağ miktarı ve sağlık riski artmaktadır. Bu ürünlerin karbonhidrat içeriği ise; glisemik değeri yüksek, kanda şeker-insülin dengesini bozan karbonhidratlardır. Ayrıca birçok fast-food yiyeceğin pişirilme yöntemleride sağlıksızdır. Pişirilmeleri sırasında besin değerlerinın çoğu kaybolmakta veya yapılarında sağlığa zararlı yeni maddeler oluşmaktadır. Kanserojen olan nitrozaminlerin oluşumunda proteinli besinlerin yüksek sıcaklıktaki yağda ve ızgarada pişirilmesi de etkendir Fast-food mönüler ile birarada tüketilen içeceklerin şeker oranı çok yüksektir. Kullanılan şeker mısır şurubu kökenlidir ve çocukların sağlınğa olumsuz etkilerinin olabileceği ileri sürülmektedir. Bu içecekler genellikle kafeinden de zengindir. Bu gibi boş enerji kaynağı olarak nitelendirilen içecekler yerine kalsiyum, protein ve vitamin içeriği yüksek olan süt, ayran, meyve suyu gibi içeceklerin tüketilmesine ağırlık verilmelidir. Kolesterol ve doymuş yağ içeriğinin yüksek olması yanında sodyum bakımından da yoğun olan bu ürünlerin tüketilmesi, başta koroner kalp hastalıkları ve kanser olmak üzere birçok kronik hastalıklar için risk faktörüdür.

Fast-Food Beslenme Şeklini Sağlıklı Hale Getirmek İçin Neler Yapılabilir?

*İlk çözüm sağlıklı fast-food ürünler veya mönüler oluşturmakta, tüketicinin beslenme bilincini arttırmaktadır.

*Hazır yiyecek ve içeceklerin hazırlanması, pişirilmesi ve servisi sırasında olabilecek insan sağlığı bozucu etkiler ortadan kaldırılmalıdır.

*Okul kantinlerinde, besleyici değeri yüksek besinlerin satışa sunulması ve bunların sağlık-temizlik kurallarına uygun olarak hazırlanması ve servis edilmesi sağlanmadır.

*Çocukları öğünlerinde içinde et, sebze ve meyve grubu, süt-yoğurt grubu ve tahıl grubundan birer besinin yer aldığı menüler tüketmelidir. Ayrıca alınan besinlerin lif , vitamin ve mineralden zengin olması gerekir.

*Fast-food işletmelerinde sunulan çocuk menüleri yeterli ve dengeli beslenme kurallarına uygun olarak geliştirilmelidir. Çocukların fast- food gibi besin değeri olmayan, kızarmış patates, bol şantili dondurma, mayonezli ürünler ve yumurtalı-sucuklu-salamlı pizzalar yerine fırınlanmış veya haşlanmış patates, sebzeli ince pizza, ince esmer ekmek ile hazırlanmış ton balıklı ya da tavuklu sandviç veya, besin değeri yüksek ve lifli gıdaların bulunduğu salatalar eşliğinde örneğin lahmacunu yemeleri sağlanabilir.

*Çocukların daha çok sebze ve salata tükemeleri özendirilmelidir. Özellikle vitamin, mineral ve posa yönünden yetersiz olan fast- food yiyeceklerin yanında meyve ve sebze çeşitlerine yer verilmelidir. Sebze ve meyvelerde bulunan C vitamini sosis, salam gibi et ürünlerinde koruyucu olarak kullanılan nitrit ve nitratların kanser yapıcı nitrozaminlere dönüşümünü engelleyerek kanser oluşum riskini azaltmaktadır.

*Fast-food beslenmede yağ tüketim miktarını azaltmak için; daha çok fırında pişmiş ve ızgara besinler, et, tavuk ve balık içeren sandviçler ve düşük yağlı besinler tercih edilmelidir.

*Karbonhidrat içeriği yüksek ürünler tüketilmemelidir. Taze ve uygun koşullarda hazırlanmış meyve ve meyve salataları ile tam buğday unundan yapılmış çörek ve pizza hamurları menülerde yer almalıdır.

*Fast-food türü yiyecekler yerine çocukların tabakta yenebilen gıdalarla beslenmelerini sağlamak gerekir. Daha küçük porsiyonlar ama zengin çeşitlilikte besin tüketmeye özen gösterilmelidir. Böylelikle alınan kalori miktarı kısıtlamış ama tüm gruplara yer verilmiş olunur.

*Çocukların yemekleri yavaş ve iyi çiğneyerek tüketmesi sağlanmalıdır. Besinler yavaş tüketildiği zaman, doyma bilinci daha çabuk oluşur. Ama hızlı tüketildiği zaman bu his daha geç olur ve bu arada fazla kalori alınır.

*Asitli içecekler yerine ayran veya taze meyve suyu gibi kalsiyum ve vitamin yönünden zengin olan içeceklerin içilmesi özendirilebilir.

Çocukların ve gençlerin aile içinde, daha sonra da okullarda yapılacak etkin beslenme eğitimi ile bilinçlendirilmesiyle tüm bu öneriler gerçekleştirilebilir.

2007-06-25
Bu yazı 1373 kere okunmuştur.
Adınız :
Yorumunuz :
 * 
@ZumrutOzkan twitter da takip edin